Doanh nghiệp vừa và nhỏ của Việt Nam gặp khó khăn khi tiếp cận AI

Doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) tại Việt Nam đang gặp nhiều khó khăn thực tế khi tiếp cận và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Đây là vấn đề được nhiều báo cáo, hội thảo và khảo sát gần đây (2025-2026) chỉ ra. SME chiếm khoảng 97-98% tổng số doanh nghiệp Việt Nam, đóng vai trò quan trọng nhưng nguồn lực hạn chế khiến họ “rón rén” hơn so với doanh nghiệp lớn.

Các khó khăn chính

Dưới đây là những rào cản phổ biến nhất:

1. Chi phí cao và lo ngại hiệu quả đầu tư Nhiều SME e ngại vì chi phí triển khai AI (công nghệ, hạ tầng, đào tạo) lớn so với quy mô, trong khi chưa hình dung rõ lợi ích cụ thể hoặc ROI (return on investment). Khảo sát cho thấy chi phí là rào cản lớn nhất với khoảng 68% SME.
2. Thiếu nguồn nhân lực và kỹ năng số Thiếu nhân sự am hiểu AI là rào cản hàng đầu (khoảng 46-55% doanh nghiệp). Nhiều chủ doanh nghiệp và nhân viên chưa quen với công nghệ, dẫn đến khoảng cách kỹ năng lớn.
3. Dữ liệu kém chất lượng và hạ tầng yếu Dữ liệu thường nằm rải rác (Excel, Google Drive...), chưa sạch, chưa đồng bộ, khiến AI khó phát huy. Hạ tầng công nghệ (cloud, computing) còn hạn chế ở nhiều SME.
4. Tư duy và nỗi sợ vô hình Sợ AI thay thế lao động, lo rủi ro bảo mật dữ liệu, chưa biết bắt đầu từ đâu, hoặc coi AI chỉ dành cho doanh nghiệp lớn. Nhiều nơi vẫn ở mức thử nghiệm rời rạc, chưa có chiến lược rõ ràng.
5. Thiếu chiến lược và hỗ trợ đồng bộ Phần lớn SME chuyển đổi số ở mức cơ bản, chưa tích hợp AI sâu vào quy trình kinh doanh.

Bối cảnh và nỗ lực hỗ trợ từ Chính phủ

• Đến cuối 2025, Việt Nam có gần 1,1 triệu doanh nghiệp, trong đó SME chiếm đa số.
• Đề án 433 (2026-2030) đặt mục tiêu hỗ trợ ít nhất 300.000 SME ứng dụng công nghệ số, nền tảng số và AI. Tổng mục tiêu là hỗ trợ 500.000 doanh nghiệp chuyển đổi số.
• Các giải pháp đang được đẩy mạnh: voucher AI cho SME, quỹ hỗ trợ, đào tạo, nền tảng AI giá rẻ/dễ dùng, và hợp tác công-tư.

Giải pháp gợi ý cho SME

• Bắt đầu nhỏ: Chọn giải pháp AI sẵn có, chi phí thấp (chatbot chăm sóc khách hàng, tự động hóa báo cáo, phân tích dữ liệu cơ bản) thay vì xây dựng từ đầu.
• Tập trung dữ liệu: Xây dựng dần dữ liệu sạch và quy trình số hóa.
• Đào tạo và hợp tác: Tham gia chương trình hỗ trợ nhà nước, hợp tác với công ty công nghệ hoặc startup Việt Nam.
• Lựa chọn phù hợp: Ưu tiên công cụ SaaS (Software as a Service) dễ tích hợp, đo lường ROI rõ ràng trước khi mở rộng.

Tổng thể, dù khó khăn nhưng AI mang lại cơ hội lớn giúp SME giảm chi phí, tăng năng suất và cạnh tranh. Với các chính sách hỗ trợ đang triển khai, những doanh nghiệp chủ động sẽ có lợi thế rõ rệt trong 2026-2030. Nếu bạn đang điều hành hoặc tư vấn cho SME, có thể bắt đầu bằng việc đánh giá nhu cầu cụ thể (marketing, sản xuất, tài chính...) để có hướng đi phù hợp.

Điện thoại: 0963.64.24.26 
Web: thietkewebdongthap.vn